Prof. Dr. Ünal: Erdoğan-Putin görüşmesinin öncelikli başlığı tahıl koridoru

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yaklaşık bir yıllık aranın akabinde yüz yüze gelecek. Türkiye’deki seçim süreci öncesinde görüşen iki lider Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden seçilmesinin akabinde ilk kez görüşme gerçekleştirecek.

İki lider son olarak geçtiğimiz yıl Ekim ayında Asya’da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Tedbirler Konferansı’nın (CICA) 6. Zirvesi’nde bir araya gelmişti. Bu görüşme sırasında Rusya Devlet Başkanı Putin Türkiye’de gaz merkezi kurulması teklifini gündeme getirmişti.

Bu süreçten sonra iki lider yüz yüze gelmeseler de bölgesel mevzulara ilişkin olarak sık sık telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Erdoğan ile Putin arasındaki son telefon görüşmesi 2 Ağustos tarihinde gerçekleşti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Macaristan ziyareti sonrasında yaptığı açıklamada “Eylül ayı içerisinde Hindistan’da G-20 toplantısı, ABD’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu var. Bu yoğunluk içerisinde imkan bulursak Sayın Putin ile yüz yüze bir araya gelip konuşacağız” sözlerini kullanmıştı.

İki önderin görüşmesinde bölgesel hususların yanı sıra tüm dünyayı yakından ilgilendiren tahıl koridoru mutabakatına yeniden dönüş başlığının gündeme gelmesi bekleniyor.

‘Türkiye- Rusya alakalarından gerileme yok’

Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Hasan Ünal yaklaşık bir yıllık bir aranın akabinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasında gerçekleşecek görüşmeyi Sputnik’e şöyle değerlendirdi:

‘Ana husus tahıl koridoru’

Prof Dr Ünal görüşmedeki en çok önemli başlığın tahıl koridoru olduğunu ifade ederek “Bu görüşmenin ana mevzuları şimdi en çok üzerinde çalışılan tahıl koridoru problemi olacak. Bu mutabakatın mühletinin dolması ve Rusya’nın resmi olarak bu mutabakattan çekildiğini açıklaması ile yeni bir düzenlemeye ihtiyaç var. Bu düzenlemenin Ukrayna’nın istediği benzeri olması mümkün ve mantıklı değil. Ukrayna’nın tahılı Ukrayna’nın kara sularından, Romanya’nın karasularına, oradan Bulgaristan karasularına ve oradan da boğazlara inerek gelsin gitsin bu türlü bir düzenleme olmaz. Bu çok tehlikeli olur. Zira bu gemilerin geriye dönüşlerinde silah götürülüp götürmeyeceklerinin denetim edilmesi lazım. Bu nedenle Rusya bunları vurabilir. Bir anlaşma olmadığı için bunların hepsinin aranması söylediği söz edilen olamaz. Ayrıyeten Rusya, bu tahıl mutabakatından çekilirken başta Odesa olmak üzere Ukrayna limanlarını bombaladı. Şayet bir anlaşma olmaz ise bu limanlardan düzenli olarak yükleme boşaltma yapılamaz. Bu çerçeveden bakınca Ukrayna’nın teklifi mantıklı değil. Rusya ise şöyle bir şey diyor. Geçen yıl Putin’in bir teklifi vardı. Türkiye’yi enerji merkezi yapalım, bir de tahıl merkezi de yapalım diye. Bence şu anda oraya doğru bir gidişat var” dedi ve ekledi:

‘Rusya’dan gelecek tahıl Türkiye’de işlenerek satılabilir’

‘Ermenistan- Azerbaycan ilişkileri gündeme gelebilir’

İki önderin konuşacağı başlıklar arasında bölgesel gelişmelerinde olabileceğini belirten Ünal “Enerji üssü olması konusu da önemli. Ayrıyeten Türkiye ile Rusya ortasından geniş çaplı ticaret, ekonomik ilişkiler, nükleer santral benzeri pek çok bahis var. Bunlar ilaveten konuşulacak hususlara arasında Azerbaycan Ermenistan itilafı olduğunu düşünüyorum. Rusya Ermenistan üzerinde önemli bir tesire sahip. Bir an önce Karabağ Han kentindeki Ermeni aşırıcıların iki ülke arasındaki geniş çaplı bir uzlaşıyı engelleme teşebbüslerine son vermesi lazım. Karabağ’ın Han kentinin Azerbaycan egemenliği altına alınması lazım ve bunun iki ülke arasında bir anlaşma ile tescil edilmesine ihtiyaç var. Türkiye bu bahiste Ermenistan’a baya yardım ve destek sağlıyor. Daha fazlasını da bu anlaşma çerçevesinde yapabilir” yorumunu yaptı.

‘Suriye başlığı ele alınacak’

İki önderin görüşmesinde ele alınacak çok önemli başlıkların arasında Suriye konusunun da olacağını belirten Prof. Dr. Ünal “Bir diğer husus ise Suriye itilafı. Türkiye ile Suriye arasındaki olağanlaşma çok ihtiyaç var. Suriye’nin ikna edilmesi, ülkedeki sığınmacıların geri gönderilmesi aynı vakitte teröre karşı ortak mücadele edilebilmesi için Adana Mutabakatı’nın güncellenmesi benzeri hususların hepsi iki başkanın gündeminde olacak diye düşünüyorum. Zati şimdi da bu hususlar muhtemelen büyük ölçüde son haline getiriliyordur. Bunların dışında Türkiye ile Rusya arasındaki bağların çok kutupluluğun ruhuna uygun olarak bir sefer daha tanımlanacağını göreceğiz” dedi.