Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan ‘Karabağ’da acil ateşkes’ çağrısı

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Dağlık Karabağ’daki duruma ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, “Dağlık Karabağ’daki silahlı çatışmanın keskin bir şekilde tırmanmasıyla bağlantılı olarak, çatışan tarafları derhal kan dökülmesini, düşmanlıkları durdurmaya ve sivil halk arasında can kaybını önlemeye çağırıyoruz” sözleri kullanıldı.

Bakanlık, ‘Dağlık Karabağ meselesinin yazgısının, Ekim 2022 ve Mayıs 2023’te Avrupa Birliği (AB) himayesinde yapılan tepelerde Erivan’ın Dağlık Karabağ’ı Azerbaycan topraklarının bir modülü olarak tanımasından dramatik bir şekilde etkilendiğini’ vurguladı ve şunları ekledi:

Paşinyan, geçen mayısta yaptığı açıklamada, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’ın bir modülü olarak tanınmasının, Ermeni nüfusunun güvenliğinin sağlanması halinde mümkün olduğunu ifade ederek “86.6 bin kilometrekarelik bölge Dağlık Karabağ’ı da içeriyor. Lakin Dağlık Karabağ Ermenilerinin hakları ve güvenliği konusunun Hankendi-Bakü diyaloğu çerçevesinde tartışılması gerektiğini koşula bağlamalıyız” sözlerini kullanmıştı.

Bakanlık, açıklamasının devamında, Rusya barışı muhafaza güçlerinin, bölgede görevlendirilmelerinden bu yana “ateşkesi müdafaa ve Azerbaycanlı ile Ermeni tarafları arasındaki temasları sağlama vazifelerini bağlılıkla yerine getirdiğini” belirterek, Rus barış güçlerinin “insani durumu düzgünleştirmeye yönelik eforları koordine ettiğinin, ayrıyeten Bakü ile (Karabağ şehri) Stepanakert arasında direkt diyaloğun başlatılmasına da katkıda bulunduğunun altınız çizdi.

“Bu saatlerde bile Rus Barışı Muhafaza Birliği, tıbbi yardım da dahil olmak üzere sivil halka yardım sağlıyor ve tahliye (operasyonları) yürütüyor” denilen açıklamanın devamında şu sözlere yer verildi:

Zaharova da davette bulunmuştu

Daha önce Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova da yaptığı açıklamada, Rusya’nın çatışan taraflara kan dökülmesine son verme, çatışmaları derhal durdurma ve siyasi ve diplomatik tahlil yoluna dönme davetinde bulunduğunu vurgulamıştı.

Ne olmuştu?

Güney Kafkasya’da yer alan bir bölge olan Dağlık Karabağ’ın nüfusunun büyük bir çoğunluğunu Ermeniler oluşturuyor.

Bölge 1923’te Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne (ASSC) bağlı özerk bölge (Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi, NKAO) statüsüne kavuştu.

1988’de Dağlık Karabağ’da Ermenistan ile yeniden birleşme hareketi başladı. 2 Eylül 1991’de Karabağ’ın Azerbaycan’dan bağımsızlığı ilan edildi ve ismi Dağlık Karabağ Cumhuriyeti olarak değişti.

Azerbaycan, 1992’den 1994’e kadar bağımsızlığını ilan eden cumhuriyetin denetimini ele geçirmeye çalıştı, kapsamlı askeri operasyonlar sırasında 30 bine yakın insan hayatını kaybetti.

1994’te taraflar ateşkes mutabakatı yaptı, lakin cumhuriyetin statüsü bir türlü belirlenmedi. 2020’nin eylül ayının sonlarında Dağlık Karabağ’da çatışmalar yeniden başladı. 9 Kasım gecesi Azerbaycan ve Ermenistan, Moskova’nın takviyesiyle silahların susması, tarafların işgal edilen mevzilerde kalması, esirlerin ve cesetlerinin takas edilmesi konusunda muahedeye vardı. Laçin Koridoru’nu da kapsayan bölgede Rus barış gücü birliği konuşlandırıldı.

Geçtiğimiz yıl Erivan ve Bakü, Rusya, ABD ve Avrupa Birliği’nin (AB) arabuluculuğuyla geleceğe dönük barış muahedesini görüşmeye başladı. Geçtiğimiz mayıs ayı sonunda Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Erivan’ın Sovyet hudutları içerisinde, yani Karabağ ile birlikte Azerbaycan’ın egemenliğini tanımaya hazır olduğunu açıkladı.

Eylül ayında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan idaresinin Azerbaycan’ın Karabağ üzerindeki egemenliğini esasen tanıdığına dikkat çekti. Azerbaycan lideri İlham Aliyev, Erivan’ın tavrını değiştirmemesi halinde Azerbaycan ve Ermenistan’ın yılsonuna kadar barış muahedesi imzalayabileceğini duyurdu.