TİHV Başkanı Bakkalcı: İnsan hakları ortamında derin bir tahribatın yaşandığı dönemdeyiz

Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Başkanı Metin Bakkalcı, Birleşmiş Milletler’in (BM), azabın tesirli biçimde soruşturulması ve belgelendirilmesi için yayınladığı İstanbul Protokolü’nün Türkçe baskısının tanıtımında; “Bu protokol şu anda çok daha değerli. Ülkemiz dahil bütün dünyada insan haklarını fikriyatına dayalı rejim fikriyatından süratle uzaklaşıldığı bir devirdeyiz. İnsan hakları ortamında derin bir tahribatın yaşandığı bir dönemdeyiz” dedi.

TİHV, BM’nin; azabın tesirli biçimde soruşturulması ve belgelendirilmesi için yayınladığı İstanbul Protokolü’nün Türkçe baskısının tanıtımı için bugün toplantı düzenledi. İstanbul Taksim’deki bir otelde yapılan uluslararası iştirakli toplantının açılış konuşmasını TİHV Başkanı Metin Bakkalcı yaptı.

Gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak için 28 yıldır uğraşlarını sürdüren Cumartesi Anneleri’ni anarak konuşmasına başlayan Bakkalcı, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İşkence, insan eliyle olduğu için önlenebilir”

“Birincisi; biliniz ki İstanbul Protokolü hikayesi aslında muazzam bir muvaffakiyet hikayesidir. Hep birlikte gerçekleştirdikfakat bu muvaffakiyet hikayesinin bizatihi kendisi aynı vakitte bir başarısızlığının da göstergesidir. Bunu lütfen bu türlü hissetmeye çalışın. Biz İstanbul Protokolü’nü ortaya çıkardık, hep bir arada Türkiye’nin ve dünyanın pek çok ülkesinde bunu çok aktif bir uygulama aracı hâline dönüştürdük azapların önlenmesi doğrultusunda.

Bu 24 yıldır sönümlenmeyip tersine daha kuvvetlenmesi İstanbul Protokolü’nün değerinin kendi başına bir ispatı olmakla birlikte vakitte bu 24 yılda aslında bizlerin işkenceyi bu ülkede ve bu dünyada sonlandıramadığımızın da bir göstergesidir. Bir yandan bakınca bunu doğal karşılayabiliriz ama ne olursunuz, doğal karşılamayın. Aslında işkence ağır, insan eliyle gerçekleştirmiş ihlaller, insan eli olduğu için önlenebilir. Önleyeceğiz. Bu başarısızlığımızla da bu bakımdan çoğu zaman bu türlü bir yerde yüzleşmemizde fayda olduğu kanısındayım. İkincisi, bu evrakın isminde İstanbul’un isminin yer alıyor olmasının vakitte bu ülkede yaşanan ve yaşanmakta olan acıların da bir ifadesi olduğunu paylaşmak isteriz.

“İstanbul Protokolü’ne Türk heyetin katkısı çok değerli”

Zira daha dün, 24 yıl önce, sevgili Şebnem’in (Korur Fincancı) kısmında, İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Adli Tıp anabilim kolunun o harika, sempatik, o sıcacık oda ve koridorlarında olağanüstü 3 gün yaşamıştık biz. İstanbul Protokolü’nün son hâlinin verildiği toplantı aynı vakitte İstanbul’da gerçekleştirildiği içindir ki uzun ismini söyleyeceğim. ‘İşkence ve Diğer Zalime, insanlık Dışı ya da Aşağılayıcı Muamele ya da Cezaların Tesirli Bir Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi İçin El Kılavuzu’ olan uzun ismi, kısa ismi İstanbul Protokolü oldu. İstanbul aynı vakitte buralardan geldi. Tabii ki Mart 1996’da Adana’daki toplantıda bu fikir ortaya atıldığında da bu türlü bir perspektif vardı. İstanbul Protokolü, kuşkusuz dünyanın bütün ülkelerinden, pek çok ülkesinden çok değerli insanların katkılarıyla ortaya çıkmıştır ama Türkiyeli heyetin de bu ülkedeki acıların bir daha yaşanmaması için, sonlanması için, bunların onarılması için gösterdikleri gayretin da bu protokolün gerek hazırlık sürecinde gerekse de bugüne kadar gelişinde çok çok önemli bir katkısı olduğunu ifade etmek isterim.

“İnsan hakları ortamında derin bir tahribatın yaşandığı bir dönemdeyiz”

Üçüncü olarak; bu protokol şu anda çok daha değerli. Ülkemiz dahil bütün dünyada insan haklarını fikriyatına dayalı rejim fikriyatından süratle uzaklaşıldığı bir devirdeyiz. İnsan hakları ortamında derin bir tahribatın yaşandığı bir devirdeyiz. İşte bu türlü bir periyotta aslında buna aynı uğraşların değerinin daha çok olduğunu müsaadenizle paylaşmak isterim. Bu protokolün pek çok münasebetle daha kuvvetlenmesi, özgününe sadık kalarak, hürmet ederek sebebi var ama bir sebebi de biz azabın önlenmesinde çok büyük kazanımlar ve birikimler sağladık hep bir arada. Dünyanın her yerinde de bu ülkede de hiç kuşkusuzöte yandan o kötücüller, işkenceci kötücüller bizim bu kazanımlarımızı etkisiz kılmaya çalışmak için yeni yol ve metot aramaktalar. İşkenceyi legalleştirmek için değişik seviyelerde gayret içerisinde olmaktadırlar. İşte bu nedenledir ki, İstanbul Protokolü’nün daha da kuvvetlendirilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu Türkçe çeviri, Birleşmiş Milletler ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı arasındaki yazılı mutabakata, mukaveleye dayalı olarak Türkiye İnsan Hakları Vakfı tarafından gerçekleştirildi ve şu andan itibaren Türkiye İnsan Hakları’nın web sitesinden de ulaşılabilir durumda olduğunu ifade etmek istiyorum.

İstanbul Protokolü’nden söz edildiği her ortamda her şeyden önce bu ülkede yahut dünyada şimdi işkenceye maruz kalmakta olan yahut bugüne kadar işkenceye maruz kalan, isimlerini bildiğimiz yahut bilmediğimiz bütün insanların acısını derinden yaşadığımızı, hissettiğimizi bir defa daha ifade ediyoruz. Bu kötücüllerin tüm çırpınışlarına rağmen her hâlükârda bu ülkede ve bu dünyada bu işkenceyi sonlandıracağımızdan hiç kuşkumuzun olmadığını da ilan ediyoruz bir sefer daha.” (ANKA)