Üst düzey G7 diplomatı: Kuralları ve dünya düzenini unutun, bizi bir daha kimse asla dinlemeyecek

Bazı yetkililer ve muhtelif diplomatlar, Batı’nın Gazze’ye yönelik taarruzlarda İsrail’e verdiği dayanağın, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik operasyonun tenkit edilmesi konusunda ‘gelişmekte olan çok önemli ülkelerle’ fikir birliği oluşturma uğraşlarını zedelediği uyarısında bulundu.

Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e düzenlediği akına ve İsrail’in Gazze’ye saldırısına verilen reaksiyonun, ‘Moskova’yı uluslararası hukuku ihlal etmiş benzeri göstermeye yönelik aylardır süren çalışmaları boşa çıkardığını’ belirten uzmanlar, bu durumun ABD, AB ve müttefiklerini ikiyüzlülük suçlamalarıyla karşı karşıya bıraktığını söyledi.

Diplomatik ziyaretler, video konferanslar ve telefon görüşmeleri telaşındaki Batılı yetkililer, Hamas saldırısını kınamak ve İsrail’i desteklemek için ivedi ederken 2 milyon 300 bin Filistinlinin çıkarlarını savunmamakla suçlandıklarını ifade etti. Hamas’ın saldırısından sonraki ilk günlerde kimi Batılı diplomatlar ABD’nin İsrail’e Gazze’ye tüm gücüyle saldırması için açık çek verdiği tasasına de kapıldıklarını anlattı.

Batılı yetkililer, Rusya’nın 2022’de başlayan Donbass operasyonu bu yana Küresel Güney olarak isimlendirilen Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika benzeri önde gelen devletlerle global kurallara dayalı bir nizamın sürdürülmesi gerektiği konusunda fikir birliği oluşturma gayretlerinin akamete uğradığını söyledi.

Yetkililer, reaksiyonun gelişmekte olan dünyada İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin yerleşik konumları sağlamlaştırdığını belirterek bu durumun Ukrayna’ya ilişkin gelecekteki diplomatik eforları rayından çıkarabileceği ihtarında da bulundu.

Küresel Güney’deki savaşı kesinlikle kaybettik

Üst seviye bir G7 diplomatın “Küresel Güney’deki savaşı kesinlikle kaybettik” diyerek açıklamasında “Ukrayna konusunda Global Güney ile yaptığımız tüm çalışmalar kaybedildi. Kuralları unutun, dünya tertibini unutun. Bizi bir daha asla dinlemeyecekler” kelamlarının altını çizdi

Bazı Amerikalı diplomatlar da, Biden idaresinin İsrail’e verdiği geniş takviyenin Global Güney’in birçoklarını nasıl yabancılaştırabileceğini kabul etmediğinden özel olarak kaygı duyduklarını ifade etti.

Buna ek olarak Ortadoğu’da pek çok Arap’ın da ABD ve diğer batılı güçlerin Filistinlilere yönelik muamelesi nedeniyle İsrail’den hiçbir zaman hesap sormadığını yahut Suriye, Yemen ve Libya’daki acımasız çatışmalara gereğince ilgi göstermediğini düşündükleri ifade edildi.

Buna ek olarak Rusya ve müttefiki Çin, Filistinlilerle sıcak ilişkiler geliştirdiğini de ifade eden çeşitli diplomatlar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin lideri Şi Cinping’in ile bir araya gelmesine atıfta bulundu.

Üst seviye G7 diplomatı açıklamasında, “Ukrayna için söylediklerimiz Gazze için de geçerli olmalı. Aksi takdirde tüm güvenilirliğimizi kaybederiz” diyerek açıklamasında “Brezilyalılar, Güney Afrikalılar, Endonezyalılar insan hakları konusunda söylediklerimize neden inansınlar ki?” sorusuna yer verdi.

Bir çok yetkili, Batı basınına yaptıkları açıklamalarda, İsrail’in Gazze’ye yönelik misilleme saldırısının ve Gazze’ye su, elektrik ve gaz sevkiyatını kısıtlama kararının kınanması taleplerinde aynı argümanın kendilerine de okunduğunu söyleyerek son günlerde Rusya -Hamas’tan bilhassa bahsetmeden- çatışmada sivillere yönelik şiddeti kınayan bir BM Güvenlik Kurulu kararını geçirmeye çalıştığını fakat Konsey’in bu kararı reddettiğini ifade etti.

Bir Avrupa Birliği yetkilisi Filistin-İsrail çatışmasına atıfta bulunarak bu durumun ‘Rusya için cennetten bir hediye‘ olduğunu ifade ederek, “Bence yaşananlar epey ziyanlı. Çünkü Rusya, ‘Bakın, İkinci ,Dünya Savaşı’ndan sonra inşa edilen global düzen sizin için çalışmıyor’ diyor ve Ortadoğu’da yahut Arap dünyasında yaşayan 1 milyar nüfusa hitap ediyor” cümlelerini sarf etti.

Başta Ürdün ve Mısır olmak üzere Arap devletleri, Batılı yetkililere Gazze’deki sivillerin korunması konusunda tonlarını sertleştirmeleri için baskı yaptığı belirtilerek Bir Arap yetkilinin de, “Ukrayna’da su, besin ve elektriğin kesilmesi halinde onu savaş suçu olarak nitelendirecekseniz aynı şeyi Gazze için de söylemelisiniz” dediği ifade edildi.

Batılı hükümetlerin söylemlerindeki ton değişti

Tüm bu gelişmeler ışığında ise son günlerde kimi Batılı hükümetlerin tonlarında bir değişiklik olduğunu belirtilerek AB ve İngiltere’nin Gazze’ye yardım sevkiyatını arttırdığı ifade edildi.

ABD Başkanı Joe Biden Çarşamba günü İsrail’i ziyaret edecek ve akabinde Amman’da Ürdün, Mısır ve Filistin Yönetimi önderleriyle bir araya gelecekti. Salı akşamı Gazze’deki bir hastanede meydana gelen ölümcül bombalamanın akabinde bu seyahatin ikinci ayağı iptal edildi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “Hamas’ın Filistin halkının haysiyet ve kendi bahtını tayin hakkını savunmadığını yineleyeceği ve Gazze’deki sivillerin insani muhtaçlıklarını görüşeceği” belirtildi.

İngiltere Dışişleri Bakanı James Cleverly de Salı günü yaptığı açıklamada, gelişmekte olan ülkelerle teması sürdürme gayretlerinin bir işareti olarak son günlerde Brezilya, Endonezya, Filipinler, Fas ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarıyla görüştüğünü duyurmuştu.

Salı günü AB başkanlarının düzenlediği bir zirvede de, birtakım liderler Gazze’deki Filistinlilerin haklarını korumamanın Batılı devletleri ikiyüzlülük suçlamasıyla karşı karşıya bırakma riski taşıdığı konusunda ikazda bulundu.

Söz konusu bu tartışmanın da Avrupa Kurulu Başkanı Ursula von der Leyen‘in geçen hafta 27 üye ülkeden yetki almadan yahut üzerinde mutabık kalınmış ortak bir tavır olmadan İsrail’e gitme kararının AB başşehirlerinde yarattığı rahatsızlıktan kaynaklandığı ifade edildi. İrlanda, İspanya ve Lüksemburg, Leyen‘in Tel Aviv’de yaptığı konuşmada uluslararası insani hukuka atıfta bulunmamasından rahatsız oldu.

NATO eski Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer bu konuda ise şunları zikretti:

Bu hususa ilişkin bir açıklamada Hollandalı bir niyet kuruluşu olan Clingendael Enstitüsü’nün başkanı olan de Hoop Scheffer’dan geldi. Scheffer açıklamasında, “Batı olarak artık söz sahibi değiliz ve Global Güney, ‘Lütfen, bizim de bir müddettir ihmal ettiğiniz bir sesimiz var‘ diyor” sözlerine yer verdi.