ABD’nin İran operasyonunda yapay zeka detayı: İlk 24 saatte bin hedef, sistem onayıyla vuruldu

ABD ordusunun İran’a yönelik başlattığı saldırılarda gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin kullanıldığı ve ilk 24 saatte bin hedefin bu sistemler aracılığıyla vurulduğu ortaya çıktı. Haftalar sürebilecek savaş planlamasını gerçek zamanlı operasyonlara dönüştüren bu teknoloji, büyük ölçekli bir savaşta ilk kez bu denli kapsamlı şekilde sahadaki yerini almış oldu.

Euronews’in haberine göre; Amerikan Washington Post gazetesine konuşan kaynaklar, Pentagon’un saldırının ilk gününde bugüne kadar savaşta kullandığı en gelişmiş yapay zeka araçlarından yararlandığını aktardı. ABD ordusunun kullandığı Maven Smart System (MSS) adlı altyapı, veri madenciliği şirketi Palantir tarafından geliştirildi. Uydu görüntüleri, gözetleme ağları ve diğer istihbarat kaynaklarından gelen devasa boyuttaki gizli veriyi analiz eden sistem, askeri operasyonlara gerçek zamanlı hedefleme ve önceliklendirme desteği sağlıyor.

Hedefleri Claude belirledi, Trump yasakladı

Sistemin merkezinde yapay zeka şirketi Anthropic tarafından geliştirilen Claude adlı dil modelinin yer aldığı belirtildi. Kaynaklara göre İran’a yönelik saldırı planları hazırlanırken Claude destekli Maven sistemi yüzlerce olası hedef önerdi, bu hedeflerin tam koordinatlarını saptadı ve stratejik önemlerine göre sıraladı. Sistem ayrıca saldırı başladıktan sonra operasyonun sahadaki etkisini de analiz etme yeteneğine sahip.

Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü saldırıların başlamasından saatler önce Anthropic’in araçlarının federal kurumlarda kullanılmasını yasakladığını açıklamıştı. Kararın arkasında, şirketin kitlesel iç gözetim ve tam otonom silah sistemlerinde yapay zeka kullanımına onay vermemesi yatıyordu. Pentagon’un, yerini alacak yeni sistemler tam kapasiteyle devreye girene kadar bu araçları kullanmaya devam edeceği ifade ediliyor.

“Hedef belirleme süreci makine hızına geçti”

ABD merkezli düşünce kuruluşu Center for a New American Security’den uzman Paul Scharre, yapay zekanın savaş alanında yarattığı bu radikal dönüşümü şu sözlerle değerlendirdi:

“Yapay zeka artık teorik bir kavram olmaktan çıkıp gerçek operasyonları destekleyen bir araç haline geldi. En büyük değişim, hedef belirleme süreçlerinin insan hızından makine hızına geçmesi.”

Scharre, ölüm kalım kararlarında yapay zekanın hatalar yapabileceğine dikkat çekerek sistemin mutlaka insan denetiminde kalması gerektiğinin altını çizdi.

2 bin kişinin işini 20 kişi yapıyor

Gelinen noktada Pentagon’un 2024 sonunda Claude’u Maven sistemine entegre ettiği ve bugün 20 binden fazla askeri personelin sistemi istihbarat özetleme, lojistik takibi ve hedef analizi gibi alanlarda aktif olarak kullandığı belirtiliyor. Bu teknoloji sayesinde ABD ordusunda 20 kişilik bir ekibin, daha önce 2 bin personelin yaptığı analiz işini tek başına yürütebildiği kaydediliyor.

NATO’nun da Palantir ile yaptığı anlaşma kapsamında benzer sistemleri kullanmaya başladığı bildirilirken; Pentagon’da Anthropic’in boşluğunu doldurmak üzere xAI ve OpenAI gibi şirketlerin ABD hükümetiyle yeni gizli sözleşmelere imza attığı belirtiliyor.