Kol ve bacak tansiyonu arasındaki fark, ölümcül damar hastalıklarının sinyali olabilir

Her iki koldan ölçülen tansiyon farkı damar yırtılması acile müracaat gerektiren hastalıkların belirtisi olabileceği gibi kol ve bacak tansiyonu arasındaki önemli farklar ise kalp krizi ve felçlere yol açabilen periferik damar hastalıklarının işaretçisi olabilir. Acil Tıp Uzmanı Dr. Ayşegül İşlek Yüksel, en az haftada bir sefer bacak tansiyonunun da ölçülmesi gerektiğini, kol ve bacak tansiyonu arasındaki düşük yahut yüksek farkların çeşitli damar hastalıklarının erken sinyali olabileceğini vurguladı.

Ayak bileğinden ölçülen bacak tansiyonu ile kalp damar hastalıkları ve diyabet gibi damar harabiyeti yaratan kronik rahatsızlıkların işaretini erkenden yakalamak mümkün. Acil Tıp Uzmanı Dr. Ayşegül İşlek Yüksel, haftada bir sefer düzenli olarak ölçülmesi gereken bacak tansiyonunun, istikametteki kol tansiyonundan 1 ya da 2 ünite yüksek çıkmasının beklendiğini, bundan çok daha yüksek sonuçların kalp krizlerine yol açabilen damar tıkanıklığı ile bilhassa diyabette çok sık görülen damar kireçlenmesi belirtisi olabileceğini kaydetti. Daha düşük olması ise periferik arter hastalığı denilen ve kalp krizi yahut felç gibi önemli sıkıntılara neden olabilen tablonun işaretçisi olabilir. Dr. Yüksel, sağ ve sol kol arasındaki yüksek farkların aort damarı yırtılması ölümcül hastalıkların işaretçisi olabileceği için tansiyon denetimi yapılırken, her iki koldan da ölçüm yapılması gerektiğinin altını çizdi.

“İki kol arasındaki tansiyon farkı yüzde 20’den fazla olmamalı”

Dr. Yüksel, el bileğinden ölçüm yapan tansiyon aletlerinden çok, ‘manşon’ ismi verilen koldan ölçüm yapan ev tipi otomatik tansiyon aletlerinin daha doğru sonuçlar verdiğini de sözlerine ekleyerek şunları söyledi: “Çoğu vatandaşımızın evinde otomatik tansiyon aleti vardır. Koldan ölçen de var bilekten ölçenler de var.fakat koldan ölçenleri daha çok tavsiye ediyoruz. Dinlenmiş şekilde, ayaklarımız yere temas edecek bir pozisyonda ve oturur vaziyette tansiyonumuzu ölçmemiz gerekiyor. Tansiyonumuzu sağ koldan ölçüyorsak sol koldan da ölçelim. Zira sağ kol ve sol kol tansiyon farkının çok fazla olmaması gerekiyor. Yüzde 20’den daha fazla tansiyon farkı olursa, örneğin sağ koldan 12’ye 7 ölçtüğünüz bir tansiyon, sol kolda 8’e 5 çıkıyorsa, ortadaki bu kadar yüksek fark, damar yırtılması dediğimiz ölümcül olabilecek aort diseksiyonunu akla getirir ki bizim için acile müracaat gerektiren bir tablodur”

“Haftada bir sefer bacak tansiyonu da ölçülmeli”

Sağ kol ve sol kol arasındaki tansiyon farkının yanı sıra, ‘ayak bileğinden’ yani bacak tansiyonu ismi verilen tansiyon ölçümünün de çok önemli olduğunu belirten Dr. Yüksel, “Bacaktan tansiyon ölçümü de bize birtakım kalp hastalıkları hakkında işaretler verir. O nedenle haftada bir kere de olsa bacak tansiyonunun da ölçülmesi gerekli. Bunu yapmak için de koldan bağlanan tansiyon aletini aynı şekilde ayak bileğine bağlamak kâfi. Fizik kanunları her yerde geçerli; kol üstte, kalp ortada ve bacak da aşağıda. Bundan Ötürü koldaki tansiyon düşük olsa da kan kalbe akabilir. ama bacak tansiyonu düşükse, basınca ihtiyaç olduğu için kanın kalbe kâfi seviyede gitmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle olağan olan, bacak tansiyonunun koldan 1-2 ünite daha yüksek çıkmasıdır” sözlerini kullandı.

“Fark çok yüksekse şeker, düşükse damar tıkanıklığı olabilir”

Dr. Yüksel, kalp krizi yahut felçlere yol açabilen damar hastalıklarının işaretçisi olabilecek kol-bacak tansiyonu oranının ‘Ankle-Brachial Index’ yani ABI indeksi denilen bir ölçümleme sistemi kullanılarak belli olduğini kaydederek “Ölçtüğümüz taraftaki bacak tansiyonunun büyük olanı, taraftaki koldan ölçülen büyük tansiyona böleriz. Çıkan sonuç 0,9’dan daha düşükse, damar tıkanıklığı, kalp damar hastalıklarını düşünürüz. 1,5 katından yüksekse o zaman da şeker hastalığı yahut aterosklerotik hastalıklar yani damar kireçlenmesi aklımıza gelir. Yani kol ve bacaktan ölçülen tansiyon eşit olmayacak, 1-2 ünite yüksek olacak. Diyelim tansiyon koldan 12 geldi. aynı istikametteki bacak tansiyonunun 13-14 olmasını bekleriz.18-20 gelirse, bu bir soruna işaret eder. Eşit olması da varislerin işaretçisidir. Tansiyon koldan ölçüldüğünde yüksek çıktığı zaman klasik hipertansiyon aklımıza gelir. Ya da böbrek kaynaklı sekonder hipertansiyon düşünürüz. ama kol 12, geldi bacakta da 9 geldi, yani çok düşük geldi; o zaman atardamarda bir tıkanıklık, periferik arter hastalığı dediğimiz çevre damarlarda sorun olduğu anlarız” dedi.