10 bin kişiye “kalp şoklama” öğretilecek!

Türkiye’de her yıl yaklaşık 200 bin kişi kalp krizinden hayatını kaybederken, Sağlık Bakanlığı’nın “Kalp Durduğunda Siz Durmayın” kampanyası kapsamında kalabalık alanlara otomatik şok cihazı (OED) yerleştirilmesi zorunlu hâle getirildi. AVM, havaalanı, istasyon ve stadyum gibi noktalarda uygulamalı tanıtımlarla 10 bin kişiye cihaz kullanımı eğitimi verilmesi hedefleniyor.

Türkiye Acil Tıp Vakfı Başkanı Prof. Dr. Şahin Çolak, hastane dışında ani kalp krizi geçirenlerin hayatta kalma oranının yaklaşık yüzde 10 olduğunu belirterek, 112 ekiplerinin olay yerine ortalama 8–10 dakikada ulaştığını, oysa ilk 5 dakikanın kritik olduğunu söyledi. Vakfın Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Ertuğrul Altınbilek de ilk dakikalarda yapılan müdahalenin hayatta kalma şansını yüzde 70’e kadar artırabildiğini, geçen her dakikanın ise ölüm riskini yaklaşık yüzde 10 yükselttiğini ifade etti.

Türkiye gazetesinin aktardığına göre, Aselsan tarafından geliştirilen tam otomatik OED cihazlarının, ilk yardım eğitimi olmayan kişiler tarafından da kullanılabilecek şekilde tasarlandığı belirtildi. Vakıf Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Mustafa Çalık, acil durumda 112’nin telefonla yönlendirmesiyle vatandaşların cihazı güvenle kullanabileceğini, yerli OED’nin kalp ritmini otomatik analiz ederek yalnızca şoklanabilir ritimlerde elektroşok verdiğini, bu sayede yanlış şoklamayı engelleyen güvenlik mekanizmalarına sahip olduğunu söyledi.

Hâlihazırda kamu kurumları, havaalanları, uçaklar ve bazı özel kurumlarda bulunan şok cihazlarının, 1 Ocak 2026’dan itibaren kademeli olarak yaygınlaştırılacağı bildirildi. 2026–2028 döneminde; havaalanları, AVM’ler, istasyonlar, 10 bin metrekareden büyük alanlar, 10 bin kişinin yaşadığı yerler, 500 ve üzeri odalı oteller, benzin istasyonları ve 100’den fazla işçi çalıştıran işyerlerinde OED bulundurulması zorunlu olacak. Türkiye genelinde şu anda yaklaşık 5 bin olan cihaz sayısının, 2026 yılında 13 bine çıkarılması planlanıyor. Aselsan’ın ürettiği OED’lerin, talep edenler tarafından evlerde kullanım için de satın alınabileceği ifade edildi.