Şeker alternatifleri beyninizi yavaşlatıyor olabilir!

Nöroloji Bölümü Uzm. Dr. İsmet Üstün, şeker tüketimini azaltmak isteyenlerin sağlıklı alternatif olarak yöneldiği yapay tatlandırıcıların yalnızca bağırsak florasını bozmakla kalmadığını, beynin koruyucu bariyerini etkileyerek unutkanlık ve alzaymır​​​​​​​ riskini artırabileceğini belirtti.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, şeker yerine daha sağlıklı olduğu düşüncesiyle tercih edilen yapay tatlandırıcılar son yıllarda yalnızca çay ve kahvede değil, birçok hazır gıdada da yer almaya başladı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Uzm. Dr. İsmet Üstün, bu maddelerin kontrolsüz kullanımının beyin sağlığını ciddi şekilde tehdit edebildiğini vurgulayarak, “Beyin bariyeri zarar gördüğünde, vücuttaki iltihap zihinsel fonksiyonları yavaşlatıyor” ifadesini kullandı.

Üstün, yapay tatlandırıcıların vücutta oluşturduğu olumsuz etkilerin zamanla beyne kadar ulaşabildiğini aktardı.

Yapay tatlandırıcıların ilk kullanım amacına değinen Üstün, bu ürünlerin başlangıçta daha çok şeker hastaları için geliştirildiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Amaç, kan şekerini yükseltmeden çay, kahve gibi içecekleri tatlandırmaktı. Ancak besin endüstrisindeki gelişmelerle birlikte artık sadece içeceklerde değil, pek çok hazır gıdanın içinde de yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Günlük hayatta sıkça karşılaşılan yapay tatlandırıcı türleri arasında, aspartam, sukraloz, eritritolve sakkarin yer alıyor. Bunlar sadece tat vermekle kalmıyor, aynı zamanda koruyucu özellikleri sayesinde ürünlerin raf ömrünü de uzatıyor.“

“Migren ve kronik baş ağrıları tetiklenebilir”

Üstün, yapay tatlandırıcıların en büyük etkilerinden birinin bağırsaklar üzerinde görüldüğünü ifade etti.

Mide ve bağırsak sisteminin faydalı bakterilerle birlikte bir denge içinde çalıştığını aktaran Üstün, “Bu bakteriler, yediğimiz besinleri parçalayarak vücudumuz için yararlı maddeler üretir. Ancak yapay tatlandırıcılar aşırı tüketildiğinde bu denge bozulur. ‘Disbiyoz’ dediğimiz durum ortaya çıkar, yani iyi bakteriler azalır, zararlı bakteriler artar ” değerlendirmesini yaptı.

Üstün, bu durumun vücutta iltihaplanmaya yol açtığını kaydederek, iltihap artışının da serbest radikallerin ve toksik maddelerin yükselmesine neden olup genel sağlığı olumsuz etkilediğini aktardı.

Normalde vücuttaki iltihabın beyne kolayca ulaşmadığını belirten Üstün, kan-beyin bariyerinin beyni koruyan çok önemli bir yapı olduğunu ifade etti.

Üstün, bu bariyerin vücutta oluşan zararlı maddelerin beyne geçmesini engellediğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Ancak yapay tatlandırıcıların yol açtığı toksik maddeler zamanla bu bariyerin geçirgenliğini artırır. Böylece vücuttaki iltihaplı süreç beyne de yansımaya başlar. Beyinde iltihap demek, düşünme hızının yavaşlaması, konsantrasyon bozukluğu, unutkanlık gibi sorunlar demektir. Süreç ilerledikçe demans ve alzaymır gibi ciddi hastalıkların gelişmesine zemin hazırlar. Ayrıca migren ve kronik baş ağrıları da yapay tatlandırıcı kullanımına bağlı olarak tetiklenebilir.“

Hazır gıda tüketiminin arttığı bir dönemde etiket okuma alışkanlığının önem kazandığını belirten Üstün, yapay tatlandırıcıların kısa vadede zararsız gibi görünse de uzun vadede beyin sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturabildiğini aktardı.

Üstün, “Mümkün olduğunca doğal beslenmeye yönelmek, işlenmiş gıdalardan uzak durmak ve yapay tatlandırıcı tüketimini sınırlamak beyin sağlığını korumada en önemli adımlardır.” değerlendirmesini yaptı.(AA9